Jod radioaktywny wyleczy nadczynność tarczycy

Jod radioaktywny wyleczy nadczynność tarczycy

 

Jod promieniotwórczy pomoże w leczeniu łagodnych zmian w tarczycy. Terapia jest bezpieczna, skuteczna i dobrze tolerowana przez pacjentów. Na czym polega jej działanie mówi prof. BOŻENA BIRKENFELD, kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej SPSK1 PUM w Szczecinie, członkini Zarządu Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej.

 

 

Pani Profesor, czym jest tarczyca i gdzie się znajduje?

- Tarczyca to niewielki gruczoł dokrewny, który mieści się u podstawy szyi, tuż pod krtanią. Kształtem przypomina motyla. Podstawową funkcją tego narządu jest produkcja hormonów, a także ich magazynowanie i uwalnianie do krwi (93 proc. całkowitej produkcji tarczycy stanowi hormon o nazwie tyroksyna T4).

Za co odpowiadają hormony tarczycy? 

-Hormony tarczycy mają kluczowy wpływ na prawidłowy metabolizm organizmu i są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich tkanek i narządów. Regulują one między innymi przemiany energetyczne oraz wytwarzanie ciepła i utrzymywanie prawidłowej temperatury ciała. Stężenie hormonów tarczycy we krwi ma bezpośredni wpływ na zdrowie i samopoczucie.

Na co zwykle choruje tarczyca?

 

- Najczęstszą chorobą tarczycy jest nadczynność, czyli wydzielanie hormonów ponad ilości, których potrzebuje organizm. Nadczynność tarczycy, nazywana hipertyreozą, występuje najczęściej w postaci wola guzkowego i choroby Gravesa-Basedowa. U dorosłych częstość występowania nadczynności tarczycy szacuje się na około 2 proc. populacji, u dzieci występuje ona 10-15-krotnie rzadziej. Ryzyko i przyczyny rozwoju nadczynności tarczycy zależą od: wieku, dostępności jodu i predyspozycji genetycznych. Nadczynność tarczycy jest rozpoznawana aż pięciokrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Jakie objawy powinny skłonić do wizyty u lekarza?

- To między innymi: częste uczucie gorąca i wzmożona potliwość, nerwowość, niepokój, rozdrażnienie, drżenie rąk, chudnięcie pomimo zwiększonego apetytu, częste biegunki, osłabienie siły mięśniowej, wypadanie włosów, wytrzeszcz oczu lub podwójne widzenie, zaburzenia miesiączkowania i niepłodność. Czasami  wyczuwa się  guzek lub zgrubienie na szyi.

Jak leczyć choroby tarczycy?

- Nadczynność tarczycy można leczyć farmakologicznie czyli długotrwale przyjmować tabletki. W niektórych wypadkach możliwa jest terapia chirurgiczna. Warto wiedzieć, że bezpieczne i skuteczne oraz stosunkowo mało obciążające dla pacjenta jest także leczenie radioizotopowe. Taki rodzaj leczenia przeprowadza się w zakładach medycyny nuklearnej, które najczęściej zlokalizowane są przy dużych szpitalach.

Na czym polega terapia radioizotopowa?

 

- To terapia z zakresu medycyny nuklearnej. W leczeniu wykorzystuje się radioizotop jodu 131I, który gromadzi się w guzkach lub miąższu tarczycy i dzięki emitowanemu promieniowaniu stopniowo eliminuje komórki produkujące nadmierną ilość hormonów. Dodatkowym skutkiem leczenia jodem promieniotwórczym jest zmniejszenie wielkości całego gruczołu tarczycowego.

Jak wygląda lekarstwo?

- Jod radioaktywny 131I podawany jest w kapsułce o typowej wielkości i kształcie. Ze względu na emitowane promieniowanie przechowuje się go w specjalnych ołowianych pojemnikach. 131I jest lekiem produkowanym i przywożonym do zakładów medycyny nuklearnej w dawkach zamawianych indywidualnie dla każdego pacjenta, na podstawie wcześniej wykonanych badań i zakwalifikowania do terapii przez lekarza specjalistę. Pacjent przed leczeniem jodem promieniotwórczym ma dokładnie badaną tarczycę, aby wykluczyć inne choroby.

Czy to kosztowna i trudno dostępna terapia?

- Terapia jodem promieniotwórczym 131I w nadczynności tarczycy lub wolu guzkowym jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowa (NFZ). Decyzję o leczeniu radioizotopowym lub operacyjnym podejmuje się wtedy, gdy leczenie farmakologiczne nie pomaga lub jest niewystarczające. To, który sposób leczenia zostanie zastosowany, zależy w dużym stopniu od decyzji samego pacjenta: czy woli połknięcie kapsułki z jodem radioaktywnym i powrót do domu, czy z jakiegoś powodu zdecyduje się na operację pod narkozą i pobyt w szpitalu. Diagnostyka, podanie radiojodu i opieka nad pacjentem przez rok od podania dawki preparatu z 131I są prowadzone na podstawie kontraktu danego ośrodka z NFZ, dlatego zakwalifikowany do terapii pacjent podlega leczeniu bezpłatnie.

Co się dzieje z 131I po przyjęciu dawki preparatu?

 

- Duża część izotopu promieniotwórczego zostaje wychwycona przez tarczycę i pozostaje tam aktywna przez kilka tygodni. Część podanej dawki radiofarmaceutyku w ciągu pierwszych kilku dni od leczenia 131I wydala się wraz z moczem, potem i kałem.

Czy promieniowanie od przyjętej dawki jest bezpieczne dla otoczenia? Czy trzeba się izolować?

- Po podaniu dawki terapeutycznej 131I pacjent wraca do domu w tym samym dniu, nie musi pozostawać w szpitalu. Podana dawka jodu jest na tyle duża, że leczy tarczycę, a na tyle mała, że nie zagraża otoczeniu. Jest to inna sytuacja niż podanie tzw. dużej dawki 131I jaką stosuje się w przypadku raka tarczycy. Wtedy pacjent musi pozostawać w szpitalu na specjalnym oddziale przez kilka dni. Promieniowanie od przyjętej dawki nie zagraża choremu, ani nie zagraża osobom z bliskiego otoczenia pacjenta, pod warunkiem stosowania się do zaleceń lekarskich.

Jak należy dbać o siebie podczas terapii 131I?

- W ciągu pierwszych dwóch-trzech dni po podaniu dawki jodu promieniotwórczego zaleca się zwiększenie ilości przyjmowanych płynów i staranne dbanie o higienę osobistą. Większość jodu radioaktywnego opuszcza organizm  w ciągu dwóch-trzech dni. Można prowadzić normalny tryb życia - pracować zawodowo, zajmować się pracami w gospodarstwie domowym, chodzić na spacery, robić niezbędne zakupy. Jedynym ograniczeniem jest unikanie przez kilka dni bliskich długich kontaktów (na przykład spania w jednym łóżku) z kobietami w ciąży oraz małymi dziećmi. Można przebywać w tym samym mieszkaniu, ale najlepiej w innym pomieszczeniu.

Jak sprawdza się skuteczność leczenia?

- Po podaniu dawki leczniczej 131I wykonuje się badania kontrolne, które pomagają ocenić skuteczność leczenia. Pierwsze badanie kontrolne odbywa się w okresie od jednego do trzech miesięcy po zastosowanym leczeniu, następne badania kontrolne wykonywane są po kolejno po 6 i 10 miesiącach. W razie potrzeby terapię radiojodem można powtórzyć.

Czy są jakieś odległe skutki przeprowadzonej terapii 131I?

 

- Terapię jodem promieniotwórczym u pacjentów z łagodnymi chorobami tarczycy (nadczynność, wole wieloguzkowe) wykonuje się na całym świecie od około 70 lat. Przeprowadzone badania i obserwacje długoletnie leczonych pacjentów nie wykazały niekorzystnych odległych skutków tej terapii. Trzeba pamiętać, że leczy się osobę, która ma problem zdrowotny i że każdy z możliwych sposobów leczenia obarczony jest jakimiś ograniczeniami. Leczenie jodem ma ich stosunkowo niewiele w porównaniu z innymi metodami terapii.

 

Rozmawiała: Marta Sułkowska

 

Autor:  Redakcja MedicalPress

 

Profesor Bożena Berkenfeld

Products

Our product range includes radiopharmaceuticals, radiochemicals, radioactivity standards and sealed radiation sources. We offer a broad selection of services and workshops, and training.

About Us

National Centre for Nuclear Research, Radioisotope Centre POLATOM is manufacturer and distributor of the isotopic goods applied in medicine, research and development, industry and environment protection.

Certificates

The high professionalism of our company has been confirmed by a number of certificates including GMP for radiopharmaceutical production.