Rak rdzeniasty tarczycy (MTC) to rzadki nowotwór, stanowiący 5% przypadków raka tarczycy, ale odpowiadający za 13,4% zgonów z jego powodu. W zaawansowanym stadium choroby leczenie chirurgiczne często nie jest możliwe, a dostępne terapie, w tym inhibitory wielokinazowe, jedynie tymczasowo stabilizują chorobę. Nowe leki, jak selperkatynib są skuteczniejsze, ale działają tylko u pacjentów z mutacjami w genie RET (grupa około 25% pacjentów z MTC), co oznacza, że większość chorych pozostaje bez skutecznej terapii.

Ponieważ ponad 90% komórek MTC wykazuje nadekspresję receptora gastryny (CCK2R), potencjalnie istnieje możliwość zastosowania w terapii radiofarmaceutyków, które selektywnie wiążą się z komórkami nowotworowymi i niszczą je dzięki wydzielanemu promieniowaniu jonizującemu.

W przedstawianym badaniu jako cząsteczka wiążącą do CCK2R zostanie wykorzystany analog gastryny CP04.  Cząsteczka ta została skutecznie wyznakowana indem-111 w badaniu prowadzonym w ramach 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej (Grant-T-MTC). Wówczas potwierdzono też jej wysoką wartość kliniczną, w tym bezpieczeństwo oraz skuteczność w lokalizacji pierwotnych i przerzutowych ognisk MTC. Do celów terapeutycznych CP04 będzie znakowane terbem-161. Terb-161 jest relatywnie nowym pierwiastkiem stosowanym w medycynie nuklearnej, ale wstępne dane kliniczne pozwiedzają jego bezpieczeństwo i wysoką skuteczność. Emituje on zarówno promieniowanie beta-minus, jak i elektrony konwersji i Augera, pozwalając dostarczyć więcej energii do komórek nowotworowych niż klasycznie stosowany lutet-177, co poprawia długoterminową skuteczność terapii.

Do części klinicznej badania zostanie zakwalifikowanych 30 pacjentów z zaawansowanym MTC. Nadekspresja receptora CCK2R w tkankach guza zostanie potwierdzona obrazowaniem molekularnym z użyciem [111In]In-CP04, co pozwoli na indywidualne potwierdzenie, że podawany w dawkach terapeutycznych radiofarmaceutyk zwiąże się z receptorami na komórkach MTC. Leczenie obejmie cztery podania dożylnie [161Tb]Tb-CP04 planowane w odstępach co 8–12 tygodni, a dawki w kolejnych podaniach będą modyfikowane na podstawie dozymetrii narządów krytycznych (szpik, nerki, żołądek), co zwiększy bezpieczeństwo pacjentów.

Skuteczność i bezpieczeństwo terapii będą oceniane w oparciu o parametry kliniczne, biochemiczne i obrazowe. Faza obserwacyjna badania potrwa trzy lata, umożliwiając analizę przeżycia wolnego od progresji oraz identyfikację krótkoterminowych i długoterminowych działań niepożądanych.

Podsumowując, celem projektu jest opracowanie skutecznej, celowanej molekularnie terapii radioizotopowej dla pacjentów z zaawansowanym MTC, zgodnie z zasadami teranostyki.

Zadanie nr 1. Uzyskanie pozwolenia na prowadzenie badania klinicznego
01.10.2025-01.08.2026

Zadanie nr 2. Pozyskanie produktu/ów leczniczego/ych do badania
01.10.2025-30.09.2031

Zadanie nr 3. Zarządzanie badaniem
01.10.2025-30.09.2031

Zadanie nr 4. Realizacja części klinicznej
01.12.2026-30.09.2031

Zadanie nr 5. Dozymetria, analiza danych, ocena efektów RLT
01.12.206-30.09.2031

Zadanie nr 6. Biobankowanie krwi
31.10.2025-30.09.2031

Zadanie nr 7. Promocja i publikacje projektu
01.10.2025-30.09.2031

Duration of the project:

2025.10.01 – 2031.09.30
1%

Source of financing:

Agencja Badań Medycznych

Project leader:

Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum

Partnership:

Projekt realizowany jest w ramach konsorcjum, którego liderem jest UJ CM, a w jego skład wchodzą:

* Narodowe Centrum Badań Jądrowych (POLATOM) – odpowiadające za produkcję radiofarmaceutyku,

* Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Oddział w Gliwicach,

* Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach

Grant amount:

25 152 015,11 zł

Total financing:

25 152 015,11 zł

Total grant amount for OR POLATOM (NCBJ):

16 308 396,07 zł

OR POLATOM (NCBJ) role in the project:

Partner

Project Manager:

prof. dr hab. inż. Renata Mikołajczak

Financing Institution Website: