Rak rdzeniasty tarczycy (MTC) to rzadki nowotwór, stanowiący 5% przypadków raka tarczycy, ale odpowiadający za 13,4% zgonów z jego powodu. W zaawansowanym stadium choroby leczenie chirurgiczne często nie jest możliwe, a dostępne terapie, w tym inhibitory wielokinazowe, jedynie tymczasowo stabilizują chorobę. Nowe leki, jak selperkatynib są skuteczniejsze, ale działają tylko u pacjentów z mutacjami w genie RET (grupa około 25% pacjentów z MTC), co oznacza, że większość chorych pozostaje bez skutecznej terapii.
Ponieważ ponad 90% komórek MTC wykazuje nadekspresję receptora gastryny (CCK2R), potencjalnie istnieje możliwość zastosowania w terapii radiofarmaceutyków, które selektywnie wiążą się z komórkami nowotworowymi i niszczą je dzięki wydzielanemu promieniowaniu jonizującemu.
W przedstawianym badaniu jako cząsteczka wiążącą do CCK2R zostanie wykorzystany analog gastryny CP04. Cząsteczka ta została skutecznie wyznakowana indem-111 w badaniu prowadzonym w ramach 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej (Grant-T-MTC). Wówczas potwierdzono też jej wysoką wartość kliniczną, w tym bezpieczeństwo oraz skuteczność w lokalizacji pierwotnych i przerzutowych ognisk MTC. Do celów terapeutycznych CP04 będzie znakowane terbem-161. Terb-161 jest relatywnie nowym pierwiastkiem stosowanym w medycynie nuklearnej, ale wstępne dane kliniczne pozwiedzają jego bezpieczeństwo i wysoką skuteczność. Emituje on zarówno promieniowanie beta-minus, jak i elektrony konwersji i Augera, pozwalając dostarczyć więcej energii do komórek nowotworowych niż klasycznie stosowany lutet-177, co poprawia długoterminową skuteczność terapii.
Do części klinicznej badania zostanie zakwalifikowanych 30 pacjentów z zaawansowanym MTC. Nadekspresja receptora CCK2R w tkankach guza zostanie potwierdzona obrazowaniem molekularnym z użyciem [111In]In-CP04, co pozwoli na indywidualne potwierdzenie, że podawany w dawkach terapeutycznych radiofarmaceutyk zwiąże się z receptorami na komórkach MTC. Leczenie obejmie cztery podania dożylnie [161Tb]Tb-CP04 planowane w odstępach co 8–12 tygodni, a dawki w kolejnych podaniach będą modyfikowane na podstawie dozymetrii narządów krytycznych (szpik, nerki, żołądek), co zwiększy bezpieczeństwo pacjentów.
Skuteczność i bezpieczeństwo terapii będą oceniane w oparciu o parametry kliniczne, biochemiczne i obrazowe. Faza obserwacyjna badania potrwa trzy lata, umożliwiając analizę przeżycia wolnego od progresji oraz identyfikację krótkoterminowych i długoterminowych działań niepożądanych.
Podsumowując, celem projektu jest opracowanie skutecznej, celowanej molekularnie terapii radioizotopowej dla pacjentów z zaawansowanym MTC, zgodnie z zasadami teranostyki.
Zadanie nr 1. Uzyskanie pozwolenia na prowadzenie badania klinicznego
01.10.2025-01.08.2026
Zadanie nr 2. Pozyskanie produktu/ów leczniczego/ych do badania
01.10.2025-30.09.2031
Zadanie nr 3. Zarządzanie badaniem
01.10.2025-30.09.2031
Zadanie nr 4. Realizacja części klinicznej
01.12.2026-30.09.2031
Zadanie nr 5. Dozymetria, analiza danych, ocena efektów RLT
01.12.206-30.09.2031
Zadanie nr 6. Biobankowanie krwi
31.10.2025-30.09.2031
Zadanie nr 7. Promocja i publikacje projektu
01.10.2025-30.09.2031
Duration of the project:
Source of financing:
Agencja Badań Medycznych
Project leader:
Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum
Partnership:
Projekt realizowany jest w ramach konsorcjum, którego liderem jest UJ CM, a w jego skład wchodzą:
* Narodowe Centrum Badań Jądrowych (POLATOM) – odpowiadające za produkcję radiofarmaceutyku,
* Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Oddział w Gliwicach,
Grant amount:
25 152 015,11 zł
Total financing:
25 152 015,11 zł
Total grant amount for OR POLATOM (NCBJ):
16 308 396,07 zł
OR POLATOM (NCBJ) role in the project:
Partner
Project Manager:
prof. dr hab. inż. Renata Mikołajczak

